Euro w tym roku słabnie, ale złoty słabnie szybciej. Od 31 grudnia 2025 do 13 października 2026 złoty stracił 5,8% wobec koszyka 15 głównych walut, a euro 2,1%. Kurs EUR/PLN wzrósł w tym czasie o 3,7%, a 9 października euro kosztowało około 4,39 zł, najwięcej od stycznia 2024 roku.
Mniej więcej jedna trzecia spadku złotego to ten sam ruch, który dotknął euro: obie waluty tracą do dolara. Pozostałe dwie trzecie to sprawa polska. Prawie cała ta część przyszła po 27 lutego, czyli od wybuchu wojny z Iranem, i da się ją przypiąć do kilku konkretnych dni.
Złoty na tle euro i sąsiadów
Dwie pierwsze kolumny to zmiana waluty wobec równoważonego koszyka pozostałych 15 walut według indeksu FX Compass. Ostatnia pokazuje zmianę wobec samego euro od początku roku.
| Waluta | Od początku 2026 | 12 miesięcy | Wobec euro od początku 2026 |
|---|---|---|---|
| Złoty polski (PLN) | −5,8% | −4,7% | −3,6% |
| Euro (EUR) | −2,1% | −1,9% | |
| Korona czeska (CZK) | −2,6% | −2,0% | −0,5% |
| Forint węgierski (HUF) | +3,9% | +6,2% | +5,7% |
| Korona szwedzka (SEK) | −5,3% | −3,4% | −3,1% |
| Dolar amerykański (USD) | +3,2% | +1,6% | +5,0% |
Gdyby słabł cały region, korona czeska i forint wyglądałyby podobnie jak złoty. Tak nie jest. Korona wobec euro prawie stoi w miejscu, a forint zyskał 5,7%, w większości po kwietniowych wyborach na Węgrzech. Z europejskich walut spoza strefy euro podobnie słabo radzi sobie tylko korona szwedzka. W rocznym rankingu 16 walut złoty jest 15., za nim jest już tylko hrywna.
Drobna uwaga do liczb: kurs EUR/PLN wzrósł o 3,7%, a złoty stracił do euro 3,6%. To ta sama zmiana, policzona raz od strony euro, a raz od strony złotego.
Euro słabnie, ale głównie wobec dolara
Od początku roku euro straciło do dolara 4,8%, a dolar zyskał 3,2% wobec całego koszyka. Fed podniósł stopy 16 września, pierwszy raz od 2023 roku, a wrzesień był dla dolara najlepszym miesiącem od czerwca. Szczegóły są w podsumowaniu września. Kiedy euro traci do dolara, złoty zwykle traci razem z nim, więc ten ruch przeszedł na złotego prawie w całości.
Stąd tak duża różnica między kursami w kantorze. Dolar podrożał w złotych o 8,9%, euro o 3,7%. Z tych 8,9% ponad połowa wynika ze słabszego euro, a nie ze słabszego złotego. Kto patrzy tylko na USD/PLN, przecenia polską część problemu. Kto patrzy tylko na EUR/PLN, nie widzi, że euro też traci. Dlatego nasz indeks porównuje walutę z całym koszykiem, a nie z jednym partnerem; więcej o tym w tekście dlaczego siła waluty ma znaczenie.
Miesiąc po miesiącu
| Miesiąc | Złoty wobec koszyka | Euro wobec koszyka | Kurs EUR/PLN | Co się działo |
|---|---|---|---|---|
| Styczeń | −0,6% | −1,0% | −0,3% | |
| Luty | −0,6% | −0,2% | +0,4% | 28.02: USA i Izrael uderzają na Iran |
| Marzec | −0,8% | +0,8% | +1,5% | RPP obniża stopy do 3,75%, drożeje ropa |
| Kwiecień | −0,2% | −0,9% | −0,7% | 12.04: Orbán przegrywa wybory na Węgrzech |
| Maj | −0,1% | −0,9% | −0,8% | |
| Czerwiec | −0,8% | +0,9% | +1,6% | 11.06: EBC podnosi stopy do 2,25% |
| Lipiec | −0,7% | −0,3% | +0,4% | 9.07: prezes NBP mówi o obniżce po wakacjach |
| Sierpień | +0,1% | +0,5% | +0,3% | Projekt budżetu na 2027 z deficytem 282,6 mld zł |
| Wrzesień | −1,0% | 0,0% | +0,9% | EBC i Fed podnoszą stopy, Moody's obniża rating, inflacja 4,0% |
| 1-13 października | −1,2% | −1,0% | +0,2% | RPP bez zmian, euro po 4,39 zł |
Złoty nie spadał równo. W kwietniu i maju kurs EUR/PLN obniżył się łącznie o 1,4%, a sierpień był jedynym miesiącem roku, w którym złoty zyskał wobec koszyka. Do 27 lutego kurs EUR/PLN był praktycznie tam, gdzie na początku roku (+0,1%). Cały późniejszy wzrost, 3,6%, przypada na marzec, czerwiec, lipiec i wrzesień.
Marzec: wojna z Iranem i obniżka stóp w jednym tygodniu
28 lutego Stany Zjednoczone i Izrael uderzyły na Iran, a ropa gwałtownie podrożała. W pierwszych dwóch dniach handlu kurs EUR/PLN wzrósł o 0,5% i 1,0%. Ten drugi skok jest największym jednodniowym wzrostem kursu w tym roku. Nie był to jednak problem samej Polski: EUR/HUF wzrósł w te same dni o 1,4% i 1,6%, a EUR/CZK o 0,1% i 0,4%. Rynek sprzedawał waluty krajów, które importują ropę i są traktowane jak rynki wschodzące.
Kilka dni później RPP obniżyła stopę referencyjną o 0,25 pkt proc., do 3,75%. Była to pierwsza obniżka w 2026 roku, po cięciach o łącznie 1,75 pkt proc. w 2025. Przed decyzją część ekonomistów dopuszczała, że Rada poczeka z powodu konfliktu na Bliskim Wschodzie. Nie poczekała, a stopa 3,75% obowiązuje do dziś.
Czeski bank centralny odpowiedział na ten sam szok w przeciwną stronę. W czerwcu podniósł stopę do 3,75%, pierwszy raz od 2022 roku, i jako powody podał ryzyko inflacji, rosnący deficyt i wojnę z Iranem. Oba kraje mają dziś tę samą stopę nominalną, ale inflacja jest w nich na zupełnie innym poziomie.
Czerwiec i wrzesień: EBC podnosi, RPP stoi
11 czerwca EBC niespodziewanie podniósł stopę depozytową do 2,25%, a 10 września do 2,50%. Na początku roku stopa NBP była o 2 punkty procentowe wyższa od depozytowej stopy EBC. Po marcowej obniżce w Polsce i dwóch podwyżkach w strefie euro różnica spadła do 1,25 pkt proc., czyli o ponad jedną trzecią. A to właśnie wyższe oprocentowanie przyciąga kapitał do walut takich jak złoty czy forint, co opisujemy w tekście o carry trade.
Same decyzje EBC złotego prawie nie ruszyły: w dniu czerwcowej podwyżki kurs EUR/PLN wzrósł o 0,1%, we wrześniu o 0,2%. Kurs przesuwał się w kolejnych tygodniach. W połowie czerwca wyszedł w górę z przedziału 4,225-4,245 zł, w którym wcześniej się poruszał, a cały czerwiec był dla złotego najgorszym miesiącem roku wobec euro. Wrzesień był trzeci, po marcu. Zbieżność w czasie niczego nie dowodzi, ale trudno ją pominąć.
Lipiec: jedno zdanie prezesa NBP
8 lipca RPP zostawiła stopy bez zmian. Dzień później prezes NBP Adam Glapiński powiedział, że po wakacjach może złożyć wniosek o obniżkę o 0,25 pkt proc. Powiedział to, choć w lipcowej projekcji NBP podniósł prognozę inflacji na 2026 rok z 2,3% do 2,9%. W piątek 10 lipca kurs EUR/PLN wzrósł o 0,9%, co jest drugim największym jednodniowym wzrostem w tym roku, i zbliżył się do 4,35 zł, najwyżej od listopada 2024.
Wcześniej w tym samym tygodniu złotemu szkodziło też ponowne napięcie na Bliskim Wschodzie, ale 10 lipca forint zyskał do euro. Tamten ruch był więc czysto polski. Członek RPP Henryk Wnorowski jeszcze tego samego dnia nazwał rozmowy o wrześniowej obniżce przedwczesnymi, a do obniżki ostatecznie nie doszło.
Inflacja wróciła, a realne stopy spadły poniżej zera
Według szybkiego szacunku GUS inflacja we wrześniu wyniosła 4,0% rok do roku, po 3,4% w sierpniu. Najbardziej podbiły ją paliwa, droższe o 36,1% niż przed rokiem; we wrześniu ropa przekroczyła 108 dolarów za baryłkę po atakach Iranu na statki w Cieśninie Ormuz. Inflacja jest powyżej górnej granicy celu NBP (2,5% plus minus 1 pkt proc.), a przy stopie 3,75% realna stopa procentowa w Polsce jest lekko ujemna.
U sąsiadów wygląda to inaczej. W Czechach stopa wynosi 3,75% przy inflacji 1,5% w sierpniu, na Węgrzech 5,50% przy 1,8%. W strefie euro realna stopa też jest ujemna (2,50% przy inflacji 3,2%), ale EBC od czerwca dwa razy podnosił stopy, a RPP w tym czasie stała w miejscu. Rynek walutowy patrzy zwykle bardziej na kierunek polityki niż na sam poziom stóp.
7 października RPP znów zostawiła stopy bez zmian. Dzień później Glapiński mówił, że Rada jest gotowa podnieść stopy nawet w listopadzie, jeśli projekcja pokaże niepokojące sygnały, ale on sam się tego nie spodziewa. 9 października euro kosztowało 4,39 zł. Ekonomiści Pekao prognozują podwyżkę już w listopadzie, a członkini RPP Gabriela Masłowska nie wyklucza jej w grudniu.
Budżet i rating: ciężar w tle
Pod koniec sierpnia rząd przyjął projekt budżetu na 2027 rok z deficytem 282,6 mld zł, a 29 września jego ostateczną wersję z deficytem 281,2 mld zł. Ekonomiści mBanku szacują deficyt całego sektora finansów publicznych na 7,1% PKB, tyle samo co w tym roku. Gabriel Chrostowski z Pulsu Biznesu policzył, że 2027 będzie piątym rokiem z rzędu z deficytem powyżej 5% PKB.
18 września wieczorem Moody's obniżył rating Polski z A2 do A3, pierwszy raz od 2002 roku, i zmienił perspektywę z negatywnej na stabilną. Agencja wskazała trwałe pogorszenie finansów publicznych i spór rządu z prezydentem, który blokuje ich naprawę. W poniedziałek 21 września złoty zyskał jednak do euro 0,2%. Negatywna perspektywa wisiała od roku, więc rynek miał tę obniżkę w cenach.
Budżet nie tłumaczy pojedynczych dni na wykresie, ale naszym zdaniem tłumaczy, dlaczego złoty tak mocno reaguje na sygnały o stopach. Przy deficycie rzędu 7% PKB inwestor oczekuje wyższej premii za trzymanie złotego, a w tym roku ta premia zamiast rosnąć, maleje.
Czy to duży spadek?
W dłuższej perspektywie mniejszy, niż sugerują nagłówki o najdroższym euro od 2024 roku. W ciągu trzech lat złoty jest wciąż 5,6% mocniejszy wobec koszyka, euro 1,7%. Tegoroczny spadek oddał część wcześniejszych zysków, ale ich nie skasował. Po uwzględnieniu inflacji wynik za 12 miesięcy jest podobny do nominalnego, −4,9%, co można sprawdzić w trybie realnym na stronie złotego.
Jeśli zarabiasz w złotych, a część wydatków masz w euro albo dolarach, ten spadek widać w domowym budżecie wyraźniej niż w tabelach. Jak to policzyć dla własnej pensji, opisujemy w tekście o pułapce umowy w walucie krajowej. Dla osób z kontraktem w euro i wydatkami w złotych to akurat dobry rok; dla nich jest poradnik, jak śledzić rzeczywistą wartość umowy.
Na co patrzeć do końca roku
28 października decyduje Fed, 29 października EBC, a 4 listopada RPP, która dostanie wtedy nową projekcję NBP. Jeśli Rada zacznie podnosić stopy albo wyraźnie to zapowie, różnica oprocentowania wobec strefy euro przestanie się kurczyć. Jeśli zostanie przy obecnym tonie, a EBC podniesie stopy jeszcze raz, presja na złotego raczej nie zelżeje. Ceny ropy wpływają na oba scenariusze, bo to paliwa ciągną dziś polską inflację w górę.
Jak liczymy: kursy pochodzą z dziennych kursów referencyjnych euro publikowanych przez EBC, hrywna z tabel Narodowego Banku Polskiego, a rubel z Banku Rosji. Zmiany kursu EUR/PLN w tym tekście liczymy z kursów EBC, więc mogą się nieco różnić od tabel NBP czy kursów w kantorze; poziom 4,39 zł z 9 października to kurs rynkowy z popołudnia. Siłę waluty liczymy, porównując każdego dnia jej ruch z każdą z pozostałych 15 walut i uśredniając wynik. Wartości są nominalne, chyba że piszemy inaczej. Więcej w tekście czym jest indeks siły waluty.
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady inwestycyjnej.