Indeks siły waluty pokazuje, jak jedna waluta radzi sobie jednocześnie wobec całego koszyka innych walut. Kurs taki jak EUR/USD porównuje dwie waluty, a indeks porównuje jedną walutę ze wszystkimi.
Dlaczego sam kurs to za mało
EUR/USD mówi, jak euro radzi sobie wobec dolara. O euro wobec funta, franka, jena czy korony nie mówi nic.
Waluta może rosnąć wobec jednej waluty i jednocześnie tracić wobec innej, więc pojedynczy kurs nie odpowiada na pytanie, które naprawdę zadaje większość ludzi: czy ta waluta jest silna, czy słaba?
Przykład: w trzecim kwartale 2022 roku euro po raz pierwszy od 20 lat spadło poniżej parytetu z dolarem amerykańskim, a nagłówki pisały o załamaniu euro. Indeks siły pokazywał coś innego. Wobec większości pozostałych walut euro trzymało się stabilnie. Wyjątkowo silny był dolar, a nie wyjątkowo słabe euro.
Jak działa indeks siły waluty
Indeks FX Compass powstaje w sześciu krokach.
1. Zbieramy kursy walut
Każdego dnia handlowego pobieramy oficjalne kursy referencyjne z Europejskiego Banku Centralnego (ECB) dla euro i 13 innych walut, kursy UAH z Narodowego Banku Polskiego (NBP) oraz kursy RUB z Banku Rosji (CBR). Razem daje to 16 walut:
EUR, USD, GBP, CHF, JPY, CAD, AUD, NZD, SEK, NOK, DKK, PLN, CZK, HUF, UAH, RUB
2. Liczymy kursy krzyżowe
Z tych kursów bazowych wyliczamy wszystkie kursy krzyżowe. Przy 16 walutach to 120 par (kombinacje 16 po 2).
3. Liczymy zmiany dzienne
Dla każdej pary bierzemy procentową zmianę z dnia na dzień. Jeśli EUR/GBP wzrośnie z 0,8500 do 0,8550, euro zyskało wobec funta 0,59%.
4. Uśredniamy po koszyku
Dla każdej waluty uśredniamy jej zmiany wobec 15 pozostałych walut, licząc średnią geometryczną. Wychodzi jedna liczba dziennie: jak waluta wypadła wobec całego koszyka.
5. Budujemy indeks skumulowany
Indeks startuje od 100 i kumuluje zmiany dzienne. Jeśli euro zyska pierwszego dnia 0,3% wobec koszyka, jego indeks idzie ze 100 na 100,3. Kolejne 0,2% drugiego dnia daje około 100,5 i tak dalej.
6. Liczymy od początku wybranego okresu
Gdy wybierasz okres na wykresie, każda waluta na jego początku znów ma wartość 100. Dzięki temu łatwo porównać wyniki od dowolnego punktu.
Jak czytać wykres
- Linia idzie w górę: waluta umacnia się wobec koszyka.
- Linia idzie w dół: waluta słabnie.
- Wartość 105 oznacza, że od początku wybranego okresu waluta zyskała około 5% wobec średniej pozostałych walut.
- Odległość między dwiema liniami pokazuje, jak różnie się zachowywały. Im większa luka, tym większa rozbieżność.
Otwórz panel FX Compass, wybierz kilka walut i zmień okres. Zobaczysz zależności, których nie pokazuje żaden pojedynczy kurs.
Czym indeks nie jest
Indeks pokazuje trendy i względne wyniki. To nie jest sygnał transakcyjny i nie przewiduje, dokąd waluta pójdzie dalej.
Nie jest też ważony handlem. Niektóre indeksy banków centralnych ważą waluty według obrotów handlowych, a w naszym każda waluta ma tę samą wagę: ruch wobec jena japońskiego liczy się tak samo jak ruch wobec korony duńskiej.
I nie działa w czasie rzeczywistym. Powstaje z oficjalnych dziennych fixingów (ECB, NBP i CBR), więc aktualizuje się raz na dzień handlowy.
Źródła danych
| Źródło | Waluty | Częstotliwość aktualizacji |
|---|---|---|
| Europejski Bank Centralny (ECB) | 13 walut względem EUR | Codziennie (około 16:00 CET) |
| Narodowy Bank Polski (NBP) | UAH/PLN | Codziennie |
| Bank Rosji (CBR) | RUB | Codziennie |
Wszystkie trzy to banki centralne, a ich kursy referencyjne są powszechnie używane przez banki, rządy i instytucje finansowe.
Tryb realny (skorygowany o inflację)
Przełącznik Realny koryguje każdą walutę o inflację w jej własnym kraju, więc wykres pokazuje siłę nabywczą, a nie same kursy. Zanim uśrednimy wynik po koszyku, dzienną zmianę kursu korygujemy o dzienną część miesięcznej inflacji konsumenckiej w danym kraju. Ponieważ tak korygowana jest każda waluta, liczy się inflacja w porównaniu z koszykiem: waluta kraju, w którym ceny rosną szybciej niż średnio, realnie traci, a waluta z inflacją poniżej średniej zyskuje.
| Źródło | Waluty | Częstotliwość aktualizacji |
|---|---|---|
| Eurostat (HICP) | EUR, CHF, SEK, NOK, DKK, PLN, CZK, HUF | Co miesiąc |
| OECD | USD, GBP, JPY, CAD, AUD, NZD | Co miesiąc (AUD i NZD co kwartał) |
| Narodowy Bank Ukrainy (NBU) | UAH | Co miesiąc |
| Rosstat | RUB | Co miesiąc |
Dane o cenach konsumpcyjnych ukazują się z opóźnieniem od jednego do dwóch miesięcy, a dla Australii i Nowej Zelandii raz na kwartał. Dopóki nie ma nowej liczby, wykres przedłuża trend z ostatnich trzech miesięcy i rysuje ten odcinek linią przerywaną.
Komu się przyda
Podróżującym
Zanim zarezerwujesz wyjazd, sprawdź, czy twoja waluta jest ogólnie silna, czy słaba. Gdy jest silna, pieniądze starczają na więcej wszędzie, a nie tylko w jednym kraju.
Pracującym zdalnie i freelancerom
Jeśli zarabiasz w jednej walucie, a wydajesz w innej, indeks pokazuje, czy twój realny dochód rośnie, nawet gdy kwota w umowie się nie zmienia.
Inwestorom
Szerokie trendy walutowe mają znaczenie przy inwestycjach za granicą. Gdy twoja waluta słabnie, zyski z zagranicznych inwestycji przeliczone na nią rosną, a gdy się umacnia, dzieje się odwrotnie.
Ciekawskim
Czasem najciekawsze są zależności, których się nie spodziewasz: dlaczego jedna waluta skoczyła w danym kwartale albo dlaczego inna latami się osuwała. Indeks pokazuje historie, których nie widać w kursach.
Najczęstsze pytania
Jak często dane są aktualizowane?
Każdego dnia handlowego. ECB publikuje kursy około 16:00 CET, a indeks aktualizuje się niedługo potem.
Czy mogę zobaczyć dane historyczne?
Tak. FX Compass ma dane dzienne od stycznia 2011 roku. Wybierz dowolny okres w selektorze zakresu.
Dlaczego 16 walut?
Dla tych walut ECB, NBP i Bank Rosji publikują wiarygodne oficjalne kursy dzienne. Obejmują największe gospodarki i łączą waluty rynków rozwiniętych i wschodzących.
Czy to to samo co indeks dolara (DXY)?
Nie. DXY mierzy dolara amerykańskiego wobec stałego koszyka sześciu walut ważonego handlem. Indeks FX Compass mierzy każdą walutę wobec wszystkich pozostałych z równymi wagami, co daje uczciwszy obraz walut innych niż dolar.