Rynki walutowe są zwykle nudne. Kursy zmieniają się o ułamki procenta, handlowcy popijają kawę, a nic nie trafia do wieczornych wiadomości.
A potem, co kilka lat, dzieje się coś naprawdę szalonego.
Oto kilka z najbardziej dramatycznych, najzabawniejszych i najboleśniejszych momentów walutowych w najnowszej historii — oraz to, co indeks siły walutowej ujawniłby każdemu obserwatorowi.
Trzęsienie ziemi franka szwajcarskiego (styczeń 2015)
Przez lata Szwajcarski Bank Narodowy (SNB) utrzymywał parę EUR/CHF na poziomie 1.20. Handlowcy traktowali to jako gwarancję. Niektórzy nawet budowali na tym lewarowane pozycje kierunkowe.
15 stycznia 2015 SNB nagle zniósł sztywny kurs.
Frank szwajcarski wzrósł o 30% w stosunku do euro w ciągu minut. Niektórzy brokerzy zbankrutowali. Handlowcy forex stracili oszczędności całego życia. Cała szwajcarska branża eksportowa wspólnie wciągnęła powietrze.
Co pokazał indeks siły: CHF zmienił się z "stabilny, nieco słaby" na "najmocniejsza waluta na świecie" w ciągu jednego popołudnia. Skok był widoczny względem każdej waluty w koszyku — nie tylko EUR. Każdy monitorujący indeks siły zauważyłby, że CHF wzmacniał się już spokojnie przez tygodnie przed szokiem, gdy rynki czuły, że peg jest nie do utrzymania.
Flash crash funta brytyjskiego (październik 2016)
O godz. 7:07 czasu tokijskiego 7 października 2016 r. funt brytyjski spadł o 6% w ciągu dwóch minut. Zmienił się z $1,26 na $1,18 i następnie w większości odzyskał wartość w ciągu godzin.
Przyczyna? Nikt nie jest całkowicie pewny. Niektórzy winili handel algorytmiczny, który wymknął się spod kontroli. Inni wskazywali na błędną transakcję. Bank Anglii prowadził dochodzenie i doszedł do wniosku, że była to idealna burza niskiej płynności i zautomatyzowanej sprzedaży.
Co pokazał indeks siły: GBP był już najsłabszą główną walutą w koszyku po głosowaniu w sprawie Brexitu cztery miesiące wcześniej. Flash crash był dramatyczny, ale indeks siły krzyczał "słaby funt" od czerwca 2016. Crash był symptomem, a nie chorobą.
Lira turecka: powolna katastrofa
Lira turecka nie upadła w jeden dzień — roztapiała się przez lata. W 2015 r. 1 USD kupował około 2,7 TRY. Do 2023 r. ten sam dolar kupował 27 TRY. To strata wartości o 90%.
Przyczyny były mieszaniną niekonwencjonalnej polityki monetarnej (obniżenie stóp procentowych podczas wysokiej inflacji), ingerencji politycznej w bank centralny i osłabienia zaufania inwestorów.
Co pokazał indeks siły: Lira była konsekwentnie najsłabszą walutą w każdym koszyku, który ją zawierał. Chociaż poszczególne pary wahały się, indeks siły malował niezaprzeczalny obraz szeroko zakrojonego rozpadu. Bez względu na to, z jaką walutą ją porównywano, TRY przegrywała.
Historia liry tureckiej jest przypomnieniem: gdy polityka monetarna rządu walczy z rzeczywistością rynku, waluta zawsze w końcu przegra.
Długie pożegnanie jena japońskiego (2021-2024)
Spadek jena był stopniowy, ale zdumiewający. W styczniu 2021 r. 1 USD kupował około 103 JPY. Do połowy 2024 r. potrzeba było 160 JPY, aby kupić ten sam dolar — deprecjacja o 35%.
Japońscy turyści nagle stwierdzili, że wszystko za granicą jest drogie. Zagraniczni turyści w Japonii znaleźli krainę taniego sushi i niedrogich hoteli.
Co pokazał indeks siły: JPY tonął względem wszystkiego — nie tylko USD. Indeks siły pokazywał jena w stałym trendzie spadkowym względem EUR, GBP, AUD, a nawet walut rynków wschodzących. To nie była historia "silnego dolara"; to była historia "słabego jena".
Szarpnięcie parytetowe euro (2022)
We wrześniu 2022 r. euro spadło poniżej parytetu z dolarem amerykańskim po raz pierwszy od 20 lat. EUR/USD spadło do 0,9536. Europejscy podróżnicy do Stanów Zjednoczonych nagle stanęli przed brutalnym kursem wymiany.
Przyczyną był kryzys energetyczny wynikający z rosyjskiej inwazji na Ukrainę, połączony z agresywnymi podwyżkami stóp procentowych Fed.
Co pokazał indeks siły: Obraz był bardziej zniuansowany, niż sugerował EUR/USD. Euro było rzeczywiście słabe względem dolara, ale wzmacniało się względem kilku innych walut — jena, korony szwedzkiej i kilku walut Europy Środkowej. Indeks siły pokazał EUR jako "umiarkowanie słabe" raczej niż "w gwałtownym spadku", co jest dokładnie tym, co szerszy obraz uzasadniał.
Czego możemy się nauczyć?
Te zdarzenia mają wspólny wątek: patrzenie na pojedynczy kurs wymiany dało niekompletny — a czasami niebezpiecznie błędny — obraz.
- Szok franka szwajcarskiego był widoczny w indeksie siły tygodnie przed zniesieniem sztywnego kursu
- Flash crash funta był po prostu szumem na tle już widocznej słabości
- Upadek liry był niezaprzeczalny w indeksie siły długo zanim trafił do wiadomości
- Upadek jena był zjawiskiem szeroko zakrojonym, a nie tylko historią USD
- "Upadek" euro w 2022 r. był naprawdę umiarkowaną słabością — dolar był po prostu niezwykle silny
Chcesz zobaczyć, jak się radzą Twoje ulubione waluty teraz? Sprawdź indeks siły na żywo na FX Compass — aktualizuje się codziennie danymi z ECB.
Sprawdź te waluty na żywo
Chcesz zobaczyć, jak te waluty radzą sobie teraz? Otwórz dashboard z wcześniej wybranymi walutami:
- CHF, EUR, GBP & USD — widok 6-letni obejmujący erę szoku franka szwajcarskiego
- GBP, EUR & USD — trend 3-letni aby zobaczyć, jak funt się odbudował
- JPY vs USD & EUR — widok 3-letni śledzący długi spadek jena
- Główne waluty — przegląd roczny dla aktualnego obrazu
Podsumowanie
Rynki walutowe mogą być szalone, zabawne i przerażające. Ale nie musisz być zaskoczony. Indeks siły daje Ci duży obraz — rodzaj widoku, który banki centralne i instytucjonalni handlowcy zawsze mieli, teraz dostępny dla wszystkich.
Następnym razem, gdy ktoś powie Ci "euro się wali", najpierw sprawdź indeks siły. Możesz być zaskoczony tym, co znajdziesz.